Lichtstraat plat dak Gent: meer daglicht in een aanbouw of stadswoning
Een plat dak is praktisch, maar de ruimte eronder kan donker aanvoelen. Dat komt vaak voor bij aanbouwen, keukens en leefruimtes achteraan een woning. Een lichtstraat in een plat dak brengt daglicht van boven naar binnen. Zo krijgt ook het midden van een diepe ruimte meer natuurlijk licht.
In Gent is dat extra interessant bij woningen waar ramen in de zijgevel geen optie zijn. Denk aan gesloten rijwoningen in de stad, oudere woningen met een diepe aanbouw of huizen die aan beide kanten tegen de buren staan.
Een lichtstraat is groter dan een klassieke lichtkoepel. Ze kan daardoor veel meer licht binnenbrengen. De plaatsing vraagt wel een goede voorbereiding. De draagstructuur, isolatie, waterdichting en aansluiting op de bestaande dakbedekking moeten samen kloppen.
✓ Dakwerken in Gent
✓ Gratis plaatsbezoek
✓ Vrijblijvende offerte
✓ Renovatie & herstelling
Wat is een lichtstraat in een plat dak?
Een lichtstraat is een grotere beglaasde constructie in het dak. Ze bestaat meestal uit meerdere glaspanelen in een vast frame. Sommige uitvoeringen liggen bijna vlak in het dak. Andere hebben een lichte helling of een opstaande vorm.
Het belangrijkste verschil met een lichtkoepel zit in de afmetingen en het ontwerp. Een koepel is meestal een afzonderlijk, compact dakelement. Een lichtstraat kan een groter deel van het dak overspannen.
Dat maakt een lichtstraat interessant wanneer je niet alleen een donkere hoek wilt verlichten, maar een volledige keuken, eetruimte of leefruimte.
Wil je vooral een kleinere opening in een plat dak? Lees dan ook onze pagina over lichtkoepels voor platte daken.
Waarom daglicht van boven zo interessant is
Bij een diepe Gentse rijwoning komt daglicht meestal binnen via de voor- en achtergevel. Hoe verder je naar het midden van de woning gaat, hoe minder licht er overblijft.
Een achterbouw kan dat probleem nog versterken.
Een lichtstraat brengt het daglicht rechtstreeks via het dak binnen. Daardoor hoef je niet noodzakelijk een zijgevel te hebben om een lichte ruimte te maken.
Dat is een belangrijk verschil bij gesloten bebouwing. In een vrijstaande woning kan je vaak nog een extra raam in een zijgevel plaatsen. Bij een gesloten rijwoning in Gent is die mogelijkheid er meestal niet.
Wanneer is een lichtstraat interessant in een Gentse woning?
Niet iedere ruimte heeft een lichtstraat nodig. Ze is vooral interessant wanneer een plat dak boven een ruimte ligt waar weinig daglicht binnenkomt.
Een diepe rijwoning met aanbouw
Veel Gentse stadswoningen zijn lang en relatief smal. Achteraan bevindt zich vaak een keuken, eetruimte of uitbreiding onder een plat dak.
Stel bijvoorbeeld dat een rijwoning in Gentbrugge een keuken heeft die doorloopt in een aanbouw. Achteraan zitten grote ramen naar de tuin, maar het eerste deel van de keuken blijft donker.
Een lichtstraat boven dat donkere deel kan dan logischer zijn dan nog meer glas in de achtergevel. Het licht komt precies binnen waar het nodig is.
Dit is een generiek voorbeeld en geen verwijzing naar een uitgevoerd project.
Een renovatie waarbij ruimtes worden opengetrokken
Bij renovaties worden keuken, eetkamer en woonkamer vaak één grotere leefruimte. Daardoor ontstaat een lange ruimte.
Een groot raam aan de tuinzijde zorgt dan niet automatisch voor voldoende daglicht in het midden van de woning.
Een lichtstraat kan deel uitmaken van de oplossing, zeker wanneer er boven de achterste ruimte een plat dak ligt.
Plan je tegelijk grotere werken aan dat dak? Bekijk dan ook onze informatie over plat dak renoveren in Gent.
Een nieuwere woning of aanbouw in de Gentse rand
Een lichtstraat past niet alleen bij oude stadswoningen. Ook bij recentere woningen in bijvoorbeeld Oostakker, Drongen of Sint-Denijs-Westrem kan ze interessant zijn.
Daar zien we vaker bredere aanbouwen en grotere platte dakvlakken. Een lichtstraat kan dan centraal boven een keuken of eetruimte worden geplaatst.
De technische mogelijkheden zijn anders dan bij een smalle oude rijwoning. Maar dezelfde basisregel blijft gelden: de opening, draagstructuur, isolatie en dakafdichting moeten als één geheel worden bekeken.
Lichtstraat plaatsen in een bestaand plat dak
Een lichtstraat plaatsen betekent meer dan een opening in het dak maken. Eerst moet duidelijk zijn hoe het bestaande dak is opgebouwd. Waar zitten de dragende delen? Welke isolatie ligt er? Hoe wordt het regenwater afgevoerd? En welk type dakbedekking ligt er? Daarna kan bepaald worden waar de lichtstraat technisch het best past.
De draagstructuur moet geschikt zijn
Voor een lichtstraat wordt een deel van het dak geopend. Dat mag de stabiliteit van het dak niet in gevaar brengen.
Soms past de opening tussen bestaande dragende delen. Bij grotere lichtstraten kan een aanpassing of versteviging nodig zijn.
Dat is zeker een aandachtspunt bij oudere Gentse woningen. Een oud plat dak is niet noodzakelijk opgebouwd zoals een recent dak. Daarom moet de bestaande situatie eerst correct beoordeeld worden.
De opstand beschermt tegen water
Een lichtstraat wordt normaal niet zomaar rechtstreeks op de dakbedekking gelegd. Rond de opening komt een verhoogde rand. Die noemen we de opstand.
Die opstand helpt om water buiten te houden en vormt de aansluiting tussen de lichtstraat en het platte dak.
Dat is belangrijk in het Vlaamse klimaat. Regenwater moet vlot rond de constructie naar de afvoer kunnen lopen. Water mag niet langdurig tegen de aansluiting van de lichtstraat blijven staan.
Heb je nu al problemen met stilstaand water of lekkage? Lees dan eerst meer over dakreparatie in Gent.
De aansluiting op EPDM of roofing moet waterdicht zijn
Veel platte daken zijn afgewerkt met EPDM of bitumineuze roofing.
Bij de plaatsing van een lichtstraat wordt die dakbedekking onderbroken. De nieuwe aansluiting is daarom een belangrijk technisch detail. Een fout in deze zone kan later tot vochtproblemen leiden.
Heb je een bestaand EPDM-dak? Bekijk dan ook EPDM voor platte daken in Gent.
Ligt er bitumen op het dak? Dan is roofing voor platte daken in Gent.
Een lichtstraat moet ook goed geïsoleerd zijn
Veel glas betekent veel daglicht. Maar glas heeft andere isolerende eigenschappen dan een goed geïsoleerd dak. Daarom kijk je niet alleen naar de grootte van de lichtstraat. Ook de isolatiewaarde van het glas, het frame en de opstand zijn belangrijk.
Let op warmteverlies in de winter
Een slecht uitgevoerde aansluiting kan een koude zone rond de lichtstraat veroorzaken. Dat verhoogt niet alleen het warmteverlies. Het kan ook condens in de hand werken.
De isolatie van het platte dak moet daarom netjes aansluiten op de geïsoleerde opstand van de lichtstraat.
Ga je het volledige dak aanpakken? Dan is het vaak logisch om de plaatsing te combineren met dakisolatie in Gent.
Denk ook aan warmte in de zomer
Een grote glaspartij vangt zonlicht. Dat is aangenaam tijdens donkere maanden, maar kan in de zomer voor extra warmte zorgen.
De oriëntatie en grootte van de lichtstraat spelen daarbij een rol. Ook het type glas en eventuele zonwering kunnen belangrijk zijn.
Groter is dus niet automatisch beter.
Het doel is voldoende daglicht binnenbrengen zonder van de ruimte op zonnige dagen een serre te maken.
Lichtstraat of lichtkoepel: wat kies je?
Beide oplossingen brengen licht via een plat dak naar binnen. Toch zijn ze niet hetzelfde.
Kies eerder voor een lichtkoepel wanneer:
- je een kleinere ruimte wilt verlichten;
- één compacte dakopening voldoende is;
- je vooral lokaal extra daglicht nodig hebt;
- een grote glasconstructie niet nodig is.
Kies eerder voor een lichtstraat wanneer:
- je een grotere leefruimte wilt verlichten;
- de woning diep is en het midden weinig daglicht krijgt;
- je meerdere vierkante meters daklicht wilt creëren;
- de lichtinval deel uitmaakt van het ontwerp van een keuken of aanbouw.
Een lichtstraat is dus geen grotere koepel die je zomaar op dezelfde manier plaatst. Door haar formaat wordt de integratie in het dak belangrijker.
Kan een lichtstraat in elk plat dak?
Niet automatisch.
Bij een nieuw plat dak kan vanaf het ontwerp rekening worden gehouden met de opening. Bij een bestaand dak moeten we werken met wat er al ligt.
Daarbij zijn onder meer deze punten belangrijk:
- de positie van dragende balken;
- de staat van het bestaande dak;
- de beschikbare ruimte;
- de dikte van de dakopbouw;
- de plaats van regenwaterafvoeren;
- de dakbedekking;
- de isolatie;
- de gewenste afmetingen van de lichtstraat.
Is het bestaande platte dak aan het einde van zijn levensduur? Dan kan het interessanter zijn om de lichtstraat te combineren met een volledige dakrenovatie in Gent.
Een lichtstraat plaatsen tijdens een dakrenovatie
Wie toch een plat dak vernieuwt, heeft een goed moment om over extra daglicht na te denken.
De dakbedekking moet dan sowieso worden verwijderd of vernieuwd. Ook de isolatie en afwatering kunnen opnieuw worden bekeken.
Dat maakt het mogelijk om de lichtstraat meteen mee te nemen in het nieuwe dakontwerp.
Bij een oude achterbouw in bijvoorbeeld Ledeberg of de Brugse Poort kan dat relevant zijn. Daar komen oudere woningen met latere uitbreidingen voor. De precieze dakopbouw verschilt echter van woning tot woning. Een controle ter plaatse blijft dus nodig.
Laat ook de regenwaterafvoer mee bekijken. Rond een grotere dakopening verandert de manier waarop water over het dak stroomt. Meer daarover lees je op onze pagina over regenwaterafvoer van een plat dak.
Heb je in Gent een vergunning nodig voor een lichtstraat?
Dit moet je per woning en ontwerp controleren.
Volgens de huidige Vlaamse regels kunnen bepaalde werken aan daken vrijgesteld zijn van een omgevingsvergunning wanneer onder meer het fysieke bouwvolume niet wijzigt en de energieprestatie niet verslechtert. Bij stabiliteitswerken gelden bijkomende voorwaarden.
Dat betekent niet dat iedere lichtstraat automatisch zonder vergunning kan worden geplaatst.
In Gent kunnen ook het Algemeen Bouwreglement, een RUP, BPA, verkavelingsvoorschriften, eerdere vergunningen of erfgoedregels een rol spelen. Stad Gent raadt daarom aan om eerst de voorschriften voor het concrete perceel te controleren. Bij twijfel kan je de Balie Bouwen raadplegen.
Dat is vooral belangrijk als de lichtstraat gepaard gaat met wijzigingen aan de draagstructuur of het bouwvolume.
Praktisch advies: bepaal eerst welk type en formaat lichtstraat je wilt. Controleer daarna de regels voor jouw adres voordat de werken starten.
Waar letten we op bij de keuze van een lichtstraat?
Een goede keuze begint niet bij het grootste model dat op het dak past. Kijk eerst naar de ruimte eronder. Hoe diep is de kamer? Waar is het nu donker? Hoe valt de zon binnen? Waar staan de keuken, tafel of zithoek? Daarna komt het dak zelf.
Afmetingen en positie
Een lange, smalle lichtstraat kan interessant zijn boven een keuken of eettafel. In een bredere aanbouw kan een groter rechthoekig model beter passen.
De juiste positie is minstens zo belangrijk als de oppervlakte.
Vast of te openen
Een vaste lichtstraat is alleen bedoeld voor daglicht. Er bestaan ook uitvoeringen waarvan één of meerdere delen open kunnen.
Dat kan extra ventilatie geven. Het maakt de constructie wel complexer.
Glas en comfort
Let bij de keuze van glas niet alleen op het uitzicht.
Ook warmte-isolatie, zonnewarmte en veiligheid zijn belangrijk. De juiste oplossing hangt af van de plaats en het gebruik van de ruimte.
Lichtstraat laten plaatsen in Gent
Een lichtstraat kan een donkere aanbouw veranderen in een veel lichtere leefruimte. Maar het resultaat hangt sterk af van de technische uitvoering.
Vooral bij een bestaand plat dak moeten verschillende onderdelen samen bekeken worden: de draagstructuur, isolatie, opstand, beglazing, dakbedekking en regenwaterafvoer.
Dat geldt zowel voor een compacte stadswoning als voor een grotere woning in de Gentse rand.
Wil je weten wat technisch mogelijk is op jouw plat dak? Laat dan eerst de bestaande dakopbouw en de gewenste plaats van de lichtstraat beoordelen.
Veelgestelde vragen over lichtstraten in Gent
Is een lichtstraat interessant voor een smalle Gentse rijwoning?
Ja, dat kan juist een interessante toepassing zijn. Bij een gesloten rijwoning zijn er vaak geen vrije zijgevels voor extra ramen. Als een keuken of leefruimte onder een plat dak ligt, kan daglicht van boven een oplossing bieden.
De beschikbare dakruimte en draagstructuur bepalen uiteindelijk welk formaat mogelijk is.
Heb ik in Gent altijd een vergunning nodig voor een lichtstraat?
Niet noodzakelijk, maar ga daar niet automatisch van uit. De Vlaamse vrijstellingsregels hangen onder meer af van de aard van de werken, wijzigingen aan het bouwvolume, energieprestatie en eventuele stabiliteitswerken. Daarnaast kunnen in Gent lokale voorschriften of erfgoedregels gelden. Controleer daarom je concrete situatie bij Stad Gent voordat de werken starten.
Kan een lichtstraat in een bestaand EPDM-dak worden geplaatst?
Dat kan technisch mogelijk zijn. De bestaande dakopbouw en draagstructuur moeten eerst geschikt blijken. Rond de nieuwe opening moet de EPDM opnieuw zorgvuldig en waterdicht worden aangesloten op de opstand van de lichtstraat.
Kan ik een lichtstraat combineren met nieuwe dakisolatie?
Ja. Wanneer een plat dak toch wordt geïsoleerd of gerenoveerd, is dat vaak een logisch moment om de lichtstraat mee in de nieuwe dakopbouw te verwerken. Zo kunnen de isolatie van het dak en de aansluiting rond de lichtstraat op elkaar worden afgestemd.
Wat is beter: één grote lichtstraat of meerdere lichtkoepels?
Dat hangt af van de ruimte. Voor plaatselijk extra licht kunnen één of meerdere koepels voldoende zijn. Wil je een grotere keuken of leefruimte gelijkmatiger verlichten, dan kan een lichtstraat interessanter zijn. Ook de draagstructuur en indeling van het dak spelen mee.